Nie da się ukryć, że budowa własnego domu to jedna z najważniejszych decyzji w życiu. Trzeba w tym przypadku podjąć wiele decyzji, a niekiedy iść na trudne kompromisy. Zdecydować się można na dom parterowy lub piętrowy. Każde rozwiązanie ma oczywiście swoje zalety i wady. Co się bardziej opłaca pod względem finansowym, a który budynek będzie bardziej funkcjonalny? Pod uwagę trzeba wziąć m.in. swoje oczekiwania i prowadzony styl życia.

Zalety domu parterowego

Domy parterowe są przede wszystkim tańsze w budowie niż domy piętrowe. Strop jest bowiem elementem bardzo kosztownym. Musi być on solidny, aby druga kondygnacja nie obciążyła go zbyt mocno. Ponadto w domach parterowych nie ma schodów. Jeśli mowa o ich podstawowych zaletach, to często wspomina się o samej eksploatacji. Takie budynki można łatwiej i taniej ogrzać. Nie powinno być tutaj problemów z utrzymaniem stałej temperatury w całym budynku. W domach piętrowych natomiast zazwyczaj na wyższej kondygnacji zimą jest chłodniej,  a latem cieplej.

W przypadku domów parterowych wszystkie pomieszczenia zlokalizowane są na tym samym poziomie, co wpływa na wygodę ich użytkowania. Nikt nie lubi chyba wielokrotnie pokonywać schodów każdego dnia. Dodatkowo dla osób starszych czy ograniczonych ruchowo może być to bardzo problematyczne. Także i małe dzieci mają problem z poruszaniem się po schodach.

Domy parterowe są cenione przez rodziców małych dzieci. Nie ma tutaj ryzyka, że maluch przypadkowo spadnie ze schodów czy wykorzysta nieuwagę opiekuna i wyjdzie samodzielnie na górę. Oczywiście są na rynku specjalne zabezpieczenia, które pozwalają tego uniknąć, ale nie wszystkie są skuteczne. Dodatkowo do każdego tego typu gadżetu trzeba mieć raczej ograniczone zaufanie. Domy parterowe mogą mieć też naprawdę ciekawe kształty. Poszczególne pomieszczenia są w tym przypadku łączona niewielkimi korytarzami. Dzięki temu do każdego wnętrza trafiać może podobna ilość naturalnego światła. Domy parterowe zazwyczaj mają kształt zbliżony do kwadratu.

Zalety domu piętrowego

Podstawową zaletą domów piętrowych jest znaczna oszczędność działki. W tym przypadku metraż budynku rozkłada się bowiem na dwa piętra. To dobre rozwiązanie dla właścicieli mniejszych działek i osób, którym zależy na wydzieleniu dwóch osobnych pięter – np. dla młodego małżeństwa i ich rodziców. W ten sposób można też funkcjonalnie oddzielić przestrzeń dzienną od nocnej.

Ogromnym atutem domów piętrowych jest mniejszy koszt budowy fundamentów, położenia dachu czy podłączenia instalacji, o ile te znajdują się w jednym pionie. Wyższe są natomiast koszty związane z budową stropów i ścian nośnych. Muszą one utrzymać piętro, dlatego tak ważna jest ich wytrzymałość. Podobnie jest zresztą w przypadku domów z tzw. poddaszem użytkowym.

Domy piętrowe zapewniają bezproblemowy dostęp do światła słonecznego. Można też je dość łatwo ozdobić poprzez balkon czy spadzisty dach. Okazuje się, że domy parterowe potrzebują większej liczby zabiegów architektonicznych, aby uzyskać estetyczny wygląd. Co ciekawe, w dobrze zbudowanym domu piętrowym koszt ogrzewania może być niższy niż w domu parterowym o takim samym metrażu. Wynika to z mniejszej ilości ścian zewnętrznych. To informacja, która wiele osób może zaskoczyć.

Dodatkowo w domu piętrowym bez problemu wydzielić można strefę dzienną z kuchnią, jadalnią i łazienką, a także salonem. Na piętrze z kolei może się znaleźć część sypialnia z dodatkową łazienką. To niewątpliwie bardzo praktyczny podział. Elementem dekoracyjnym w takim budynku bywają schody – o ile są ładne i stylowe. Z zewnątrz często  stosowane są balkony, które mogą stać się świetnym miejscem do wypoczynku.

Zalety domu z poddaszem

Swoich zwolenników mają także domy z poddaszem użytkowym. To świetne rozwiązanie dla osób, które planują budowę domu niewielkiego gabarytowo. Tam, gdzie liczy się każdy centymetr – na poddaszu urządzić może pokoje dziecięce, sypialnię czy gabinet do pracy. Takie budynki nie zajmują zbyt wiele miejsca na działce.

Na tym oczywiście nie koniec zalet domów z poddaszem. Wymienić warto jeszcze:

• podział na strefę dzienną i sypialną (pierwsza znajduje się na parterze, a druga na poddaszu),
• taki budynek powstawać może etapami, najpierw można wykończyć parter, a potem piętro – ma to spore znaczenie dla budżetu domowego,
• domy piętrowe i z poddaszem pozwalają na lepsze wykorzystanie przestrzeni działki niż domy parterowe o takiej samej powierzchni użytkowej,
• domy z poddaszem zapewniają lepszy widok na otoczenia, mogą mieć balkony i loggie,
• takie budynki można z łatwością dobrze doświetlić światłem naturalnym,
• odpowiednie wykorzystanie skosów na strychu pozwala na stworzenie praktycznych schowków i garderób, w ten sposób można zaoszczędzić sporo miejsca w pokojach,
• wybudowanie domu z poddaszem jest zazwyczaj rozwiązaniem tańszym niż budowa analogicznego domu piętrowego,
• eksperci uważają domy z poddaszem użytkowym za bardziej energooszczędne niż domy parterowe, powietrze ogrzewane na parterze unosi się bowiem do góry i pozwala na szybsze oraz efektywniejsze ogrzanie poddasza (o ile zastosowano odpowiednią izolację dachu i ścian).

Jaki dom jest najtańszy?

Jaki dom jest tańszy w budowie – parterowy czy piętrowy? Projekt zawsze warto dopasowywać do swoich oczekiwań i liczby domowników. W przypadku małych dzieci i seniorów lepszym rozwiązaniem jest budynek parterowy. Na uwadze trzeba też mieć zapisy w warunkach zabudowy czy wielkość działki. Oczywiście wiele osób kieruje się też modą. Jeszcze 20 lat temu królowały domy w formie małych dworków. Dzisiaj stawia się zazwyczaj nowoczesne domy z poddaszami.

Trudno jednoznacznie stwierdzić, że domy parterowe są rozwiązaniem tańszym niż np. domy z poddaszem użytkowym. Czasem bywają nawet o 10-15% droższe. Wiele zależy bowiem od wykorzystanych rozwiązań. W domach parterowych droższe są takie elementy jak fundamenty czy dach. Wynika to oczywiście z większej powierzchni zabudowy. W przypadku fundamentów potrzeba tutaj nawet 20% więcej materiałów niż na dom z poddaszem o takiej samej powierzchni. Koszty budowy domu parterowego podnosi też rozczłonkowanie jego bryły. Duża liczba ścian nośnych i działowych wiąże się z wyższymi kosztami budowy.

Z drugiej strony w domach parterowych niższy jest koszt wykonania stropu. Niepotrzebny jest bowiem strop wylewany lub gęstożebrowy. Może być to strop drewniany lub można z niego zupełnie zrezygnować. W domach bez stropu sufitem jest po prostu konstrukcja dachu skośnego, co także ma swój urok. W domach parterowych nie trzeba przejmować się budową piętra. Odchodzą też koszty budowy schodów czy wstawiania okien dachowych.

Zasada jest jedna – im prościej, tym taniej. Okazuje się, że dach czterospadowy kosztować może do 30% więcej niż dach dwuspadowy. Sporo kosztuje także budowa piwnicy. Zamiast tego rozważyć można spiżarkę na piętrze.

Każdy dom – piętrowy, parterowy oraz z poddaszem użytkowym, ma swoje wady i zalety. Warto przy wyborze konkretnego projektu kierować się swoimi potrzebami i oczekiwaniami, budżetem oraz wielkością samej działki.